Γιώργος Ιωάννου

Μες τους προσφυγικούς συνοικισμούς

 

Ιωάννου

 

 

 

U34371526911855_43vvov4t (1)

 

Μες τους προσφυγικούς συνοικισμούς

Μπορεί και ένα τραγούδι να είναι παράλληλο : ΠΡΩΙΝΗ ΜΕΛΑΓΧΟΛΙΑ

 

Ποιες εικόνες της καθημερινής ζωής αποτελούν την αφόρμηση του πεζογραφήματος; Ποιο είναι το θεματικό του κέντρο;
Ο αφηγητής βρίσκεται σ’ ένα καφενείο κάποιου προσφυγικού συνοικισμού της Θεσσαλονίκης και κοιτάζει τα παιδιά του συνοικισμού που παίζουν μπάλα, ενώ παράλληλα πλησιάζει η ώρα που θα σχολάσουν από τη δουλειά τους και οι μεγάλοι και θα αρχίσουν να καταφτάνουν κι αυτοί στην περιοχή για να γυρίσουν στα σπίτια τους. Τα παιδιά που παίζουν και οι μεγάλοι που επιστρέφουν κουρασμένοι από τη δουλειά αποτελούν τις εικόνες που δίνουν την αφορμή στον αφηγητή για να μας παρουσιάσει τις σκέψεις του, καθώς τόσο τα παιδιά όσο και οι μεγάλοι αποτελούν μέλη της κοινότητας των προσφύγων. Ο αφηγητής παρατηρεί τους ρυθμούς που ακολουθεί η ζωή στους προσφυγικούς συνοικισμούς και βλέπει τους ανθρώπους των συνοικισμών που έχουν διατηρήσει τα στοιχεία της καταγωγής τους τόσο στην εμφάνισή τους όσο και στις μεταξύ τους σχέσεις και αισθάνεται αποκομμένος από τους δεσμούς που κρατούν τόσο αρμονικά σ’ επαφή τους πρόσφυγες των συνοικισμών.
Θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι παρόλο που ο Ιωάννου ήταν παιδί προσφύγων, δεν κατοικούσε σε κάποιον συνοικισμό γιατί οι δικοί του είχαν έρθει στη Θεσσαλονίκη προτού γίνουν οι μεγάλες μετακινήσεις των πληθυσμών. Ο Ιωάννου δεν κατοικεί επομένως σε κάποιον από τους συνοικισμούς και γι’ αυτό εντάσσει τον εαυτό του στους διεσπαρμένους, σ’ αυτούς δηλαδή τους πρόσφυγες που κατοικούν σε διάφορα μέρη της πόλης και όχι κοντά στους υπόλοιπους που έχουν συγκεντρωθεί σε συνοικισμούς.
Χαρακτηριστικό αρκετών πεζογραφημάτων του Ιωάννου είναι ο μικροπερίοδος λόγος και η απλή καθημερινή γλώσσα. Να επισημάνετε στο εξεταζόμενο αφήγημα χωρία που επαληθεύουν την παραπάνω άποψη.
Βασικό στοιχείο των πεζογραφημάτων του Ιωάννου αποτελεί η απλότητα των εκφραστικών μέσων, που καθιστά το λόγο του εύληπτο και προσιτό στους αναγνώστες. Ο Ιωάννου προτιμά να χρησιμοποιεί απλή γλώσσα και να διατυπώνει τις σκέψεις του σε σύντομες περιόδους, δημιουργώντας έτσι μια γραφή που διευκολύνει την πρόσληψη των εκφραζόμενων νοημάτων. Ο μικροπερίοδος λόγος επομένως κυριαρχεί στα κείμενά του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι, όποτε αυτό χρειάζεται, ο συγγραφέας δεν εκτείνει το λόγο του για να εξυπηρετήσει την έκφρασή του. Σύντομες περίοδοι με απλή καθημερινή γλώσσα, είναι τα δομικά υλικά με τα οποία ο Ιωάννου δημιουργεί το έργο του, κατορθώνοντας έτσι να ενισχύσει την οικειότητα που δημιουργεί εν γένει το ύφος του και οι πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις του.
«Στέκομαι και κοιτάζω τα παιδιά∙ παίζουνε μπάλα. Κάθομαι στο ορισμένο καφενείο∙ σε λίγο θα σχολάσουν και θ’ αρχίσουν να καταφτάνουν οι μεγάλοι. Κουρασμένοι απ’ τη δουλειά, είναι πολύ πιο αληθινοί. Οι περισσότεροι γεννήθηκαν εδώ σ’ αυτή την πόλη, όπως κι εγώ.»
«Οι ίδιοι δεν ξέρουν βέβαια αυτά τα ονόματα∙ για μένα όμως είναι φορτωμένα μυστήριο και αγάπη. Κι αν ακόμα δεν είναι, πολύ θα ήθελα να ήταν έτσι η αλήθεια.»
«Τους εξώθησαν να σφάξουν και να σφαχτούν∙ να φαγωθούν, ιδίως μεταξύ τους. Τώρα φυσικά τους τρέμουν και προσπαθούν να τους ξεφορτωθούν με τη μετανάστευση. Πολύ αργά νομίζω.»
«Εγώ όμως από τώρα είμαι βαριά παραπονεμένος. Μέσα στους ξένους και στα ξένα πράγματα ζω διαρκώς∙ στα έτοιμα και στα νοικιασμένα.»

(επιμέλεια : Μαρία Πασχούδη)

ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΣ –ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

https://cdn.flipsnack.com/widget/flipsnackwidget.html?hash=fdxj4pj12&bgcolor=EEEEEE&t=1487270913» target=»_blank»>υποστηρικτικό υλικό

 

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

Ο πνευματικός άνθρωπος έχει υπερβατικότητα και ανωτερότητα πάνω στα αντικείμενα, στη γνώμη της μάζας, στα ένστικτα, στον κόσμο γενικά. Δεν κατέχεται από τα διάφορα αντικείμενα και από τις αλλεπάλληλες συνθήκες της ζωής και δε χάνεται μέσα στον κόσμο. Βλέπει από ψηλά, θεάται τη ροή των εξωτερικών πραγμάτων, τα οποία δεν μπορούν να κατακλύσουν την υψηλή περιοχή της συνείδησής του. Όσο και αν τον τυραννεί η πραγματικότητα –γιατί κι αυτός είναι άνθρωπος ευένδοτος –το βαθύτερο Εγώ του, που είναι μια υψηλή περιοχή της ύπαρξής του παραμένει ανεξάρτητο. Δε φυλακίζεται μέσα στο συλλογικό πνεύμα. Δεν αιχμαλωτίζεται από τα ένστικτα. Δε χάνεται μέσα στα πράγματα, αλλά αναδύεται και επιπλέει. Τα έργα του πνεύματος που δημιουργεί ή διακονεί έχουν γι’ αυτόν μια ουσιαστικότερη αξία από την χαμηλότερη βιολογική ζωή, γι’ αυτό και η έννοια του θανάτου δεν έχει το ζόφο εκείνον που έχει για τους άλλους. Η πνευματική προσωπικότητα κλείνει μέσα της κάτι το μοναδικό και ανεπανάληπτο. Ο πνευματικός άνθρωπος είναι μια προσωπικότητα ελεύθερη και αυτάρκης που σημαδεύει με την παρουσία της τον πολιτισμό και την ιστορία. Ο πολιτισμός και οι σταθμοί του επισημαίνονται με την αγλαή παρουσία μερικών τέτοιων ανθρώπων.

Ο πνευματικός άνθρωπος βρίσκεται παρών μέσα στον κόσμο της δράσης, δεν είναι αναχωρητής ή λιποτάκτης, αλλά μη βλέποντας πάντοτε μέσα στα στενά πράγματα του κόσμου και της εποχής του τα υπέρτατα και αιώνια αγαθά ολοκληρωμένα, αποσυνδέεται ψυχικά από την εποχή του και γίνεται «διαχρονικός». Έτσι, βρίσκεται μέσα στον κόσμο, αλλά δε χάνεται μέσα σ’ αυτόν. Λέει μαζί με τον Αρίστιππο τον Κυρηναίο: «έχω, ουκ έχομαι». Είναι μια προσωπικότητα καλλιεργημένη που προβληματίζεται ανήσυχα πάνω στην ανθρώπινη μοίρα και στοχάζεται υπεύθυνα πάνω στα γεγονότα του έξω και του έσω κόσμου.

Είναι ανεξάρτητος και δεν υποδουλώνεται σε ιδεολογίες. Η υπαρξιακή αγωνία του είναι κτήμα του, αλλά δεν οδηγείται ποτέ σε απόγνωση. Ουσιαστικά νιώθει μόνος, αλλά δεν αλλάζει με τίποτα αυτή τη μοναξιά του. Ξέρει πως αυτή είναι η μοίρα του και η αποστολή που του χάρισε η φύση. Γιατί το πνεύμα και η πνευματικότητα γεννιώνται, δεν κατασκευάζονται (σαν την επιστημονικότητα λ.χ.), όπως και τα θεμελιακά ζητήματα του πνεύματος δεν εξελίσσονται (σαν τα επιστημονικά) αλλά παραμένουν ογκόλιθοι αμετάβλητοι και αιώνιοι που μόνο φως δέχονται στις πλευρές τους από τους πνευματικούς ερευνητές που τους πλησιάζουν.

Για τον πνευματικό άνθρωπο δεν έχουν τα πάντα την πρακτικότητα και την αληθινότητα του 2+2=4, και ιδίως τα ηθικά θέματα που πλησιάζονται με τη βούληση. Η λογικότητα της φράσης π.χ. «αυτός που δίνει, φτωχαίνει»ισχύει μάλλον αντίστροφα γι’ αυτόν· πιστεύει πως «αυτός που δίνει, πλουταίνει».

Ιάσων Ευαγγέλου

Α. Να συντάξετε την περίληψη του κειμένου με 90 -100 λέξεις

Β. 1. Να δώσετε στο κείμενο έναν τίτλο με σχόλιο και έναν τίτλο χωρίς σχόλιο

  1. α. Να δώσετε δύο περιπτώσεις αναφορικής λειτουργίας της γλώσσας και τρεις ποιητικής λειτουργίας και να εξηγήσετε το ρόλο τους

β. Να εντοπίσετε τα σημεία που ο συντάκτης του δοκιμίου επιλέγει την επίκληση στο συναίσθημα

  1. Να εντοπίσετε τον τρόπο ανάπτυξης της 1ης παραγράφου
  1. Να σχολιάσετε από άποψη περιεχομένου τη φράση: «Ο πνευματικός άνθρωπος βρίσκεται παρών μέσα στον κόσμο της δράσης, δεν είναι αναχωρητής ή λιποτάκτης, αλλά μη βλέποντας πάντοτε μέσα στα στενά πράγματα του κόσμου και της εποχής του τα υπέρτατα και αιώνια αγαθά ολοκληρωμένα, αποσυνδέεται ψυχικά από την εποχή του και γίνεται «διαχρονικός».
  1. Να δώσετε ένα συνώνυμο και ένα αντώνυμο για κάθε λέξη

αλλεπάλληλες, κατακλύσουν, ανεξάρτητο, αγλαή, υποδουλώνεται

Γ. Αποστέλλετε επιστολή σε διανοούμενο του τόπου σας στην οποία αναφέρετε, με τη ματιά των εφήβων, ποια πρέπει να είναι η στάση των πνευματικών ταγών έναντι των προβλημάτων της κοινωνίας και της ανθρωπότητας και πώς θα συντελέσουν στην διευθέτηση των προβλημάτων της νεολαίας.(500 -600 λέξεις)

(επιμέλεια – επιλογή : Μαρία Πασχούδη)

Αθλητισμός

https://cdn.flipsnack.com/widget/flipsnackwidget.html?hash=ftjiomicg&bgcolor=EEEEEE&t=1487270065» target=»_blank»>υποστηρικτικό υλικό

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

Η αξία του αθλητισμού στη ζωή μας

Η ανθρώπινη ζωή είναι συνυφασμένη με δραστηριότητες και εκδηλώσεις που την προστατεύουν, τη διαμορφώνουν, τη βελτιώνουν και την ομορφαί­νουν. Τέτοια εκδήλωση της ανθρώπινης ζωής είναι και ο αθλητισμός, που έχει άμεση σχέση με την υγεία, την -ψυχαγωγία, την καλαισθησία, την πνευματική και ηθική καλλιέργεια του ανθρώπου.

Αθλητισμός, από τη λέξη «άθλος»: ο αγώνας, ο κόπος, η άμιλλα για βραβείο (άθλον), είναι η σωματική και πνευματική προσπάθεια υπεροχής σε ένα άθλη­μα, αγώνισμα, με ορισμένες απαιτήσεις επίδοσης και κανονισμούς διεξαγωγής του. Αθλήματα στα οποία, ανάλογα με τις ικανότητες του, μπορεί να επιδοθεί κάποιος υπάρχουν πολλά, ατομικά και ομαδικά: άλματα, σε μήκος ή ύψος, αγώνες δρόμου, ταχύτητας ή αντοχής, ρίψεις, πάλη, άρση βαρών, πυγμαχία, ποδόσφαιρο, καλαθόσφαιρα (μπάσκετ), πετόσφαιρα (βόλεϊ), αντισφαίριση (τένις), σκάκι, κολύμβηση είναι τα πιο διαδεδομένα και γνωστά. Όλα συνι­στούν την έννοια του αθλητισμού.

Πρέπει στο σημείο αυτό να παρατηρήσουμε πως ο αθλητισμός διαφέρει από τη γυμναστική, η οποία έχει το νόημα της άσκησης, και δη της σωματικής, για την ανάπτυξη των φυσικών δυνατοτήτων. Μολονότι οι λέξεις «αθλούμαι» και «γυμνάζομαι» χρησιμοποιούνται ως ταυ­τόσημες, δεν έχουν την ίδια ακριβώς σημασία, θα ήταν ελλιπής, όμως, ο ο­ρισμός του αθλητισμού, αν τον περιορίζαμε μόνο στη σωματική άσκηση με μοναδικό σκοπό την αρμονική διάπλαση και την ευεξία του σώματος. Συντελεί και στην καλλιέργεια του πνεύματος, στην ψυχαγωγία, στη διαμόρφωση ήθους και στην ανάπτυξη της συλλογικής συνείδησης του ανθρώπου.

Η αξία του αθλητισμού εκτιμήθηκε πολύ νωρίς και μάλιστα, επειδή συνδέ­εται με τον ίδιο τον άνθρωπο και τη ζωή του, από κοινωνίες και πολιτισμούς που έδωσαν έμπρακτα δείγματα σεβασμού προς την ανθρώπινη ζωή. Και τέτοιος υπήρξε ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός. Για τους αρχαίους Έλληνες ο αθλη­τισμός ήταν μέρος της αγωγής τους και καθιερωμένος θεσμός που σχετιζόταν με ό,τι πιο ιερό είχαν, τη λατρεία των θεών. Οι αθλητικοί αγώνες, που τελούνταν στην αρχαία Ελλάδα σε τακτά χρονικά διαστήματα, είχαν σχέση με μεγάλες θρησκευτικές γιορτές. Η πιο γνωστή ήταν τα Ολύμπια προς τιμήν του Δία, απ’ όπου προήλθε και το Ολυμπιακό (αθλητικό) Ιδεώδες ως έκφραση σεβασμού προς την ανθρώπινη ζωή, το σωματικό κάλλος, την ευγενή άμιλλα και την ει­ρήνη ανάμεσα στις πόλεις-κράτη, αφού είναι γνωστό ότι κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων επικρατούσε «εκεχειρία», διακοπή των εχθροπραξιών. Το αθλητικό ιδεώδες όχι μόνο αναβίωσε στη σύγχρονη εποχή, αλλά είναι και παγκόσμια αποδεκτό. Οι Ολυμπιακοί αγώνες, τα Παγκόσμια πρωταθλή­ματα, οι αγώνες με τη συμμετοχή όλων των χωρών μιας ηπείρου, για παρά­δειγμα οι Πανευρωπαϊκοί αγώνες, αλλά και το ενδιαφέρον με το οποίο παρα­κολουθούν τις διοργανώσεις αυτές εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι αναμφισβήτητη επιβεβαίωση της εκτίμησης αυτής.

Ο αθλητισμός εξακο­λουθεί να έχει πολύτιμη αξία, ιδιαίτερα για τον αθλούμενο. Η αποξένωση του σύγχρονου ανθρώπου από τη φύση, οι νοσηρές συνθήκες διαβίωσης στις με­γαλουπόλεις, η εντατικοποίηση της εργασίας, οι τυποποιημένες κινήσεις, η καθιστική ζωή, το άγχος, η ανάγκη για αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου, για ψυχαγωγία και φυσική ζωή κάνουν τον αθλητισμό όαση στη δύσκολη ζωή του.

 Α. Να γραφεί η περίληψη του κειμένου σε 90-100 περίπου λέξεις

(Μονάδες 25)

 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.α.Να γραφεί ένας πλαγιότιτλος για την 3η και ένας για την 4η παράγραφο του κειμένου                                                              (Μονάδες 2, 5)

β. Να εξηγηθεί η χρήση εισαγωγικών στη 2η και 3η παράγραφο (Μονάδες 2,5)

2.Να καταγραφούν τα δομικά μέρη (Θεματική περίοδος, Λεπτομέρειες / Σχόλια, Πρόταση-Κατακλείδα) της 2ης παραγράφου του κειμένου (Μονάδες 5)

  1. α. Να δοθεί ένας τίτλος με σχόλιο και ένας χωρίς σχόλιο (Μονάδες 5)

 β. Να δοθεί η συλλογιστική πορεία της 4ης παραγράφου και να αξιολογηθούν τα τεκμήρια που παρατίθενται                                (Μονάδες 5)

4.Να γραφεί ένα συνώνυμο για κάθε μια από τις παρακάτω λέξεις : βραβείο- ικανότητες- διαφέρει- σκοπό- εχθροπραξιών         (Μονάδες 5)

5. Να σχολιάσετε σε μια παράγραφο 80 περίπου λέξεων το απόσπασμα: «Ο αθλητισμός συντελεί και στην καλλιέργεια του πνεύματος, στην ψυχαγωγία, στη διαμόρφωση ήθους και στην ανάπτυξη της συλλογικής συνείδησης του ανθρώπου». (Μονάδες 10)

 Γ. Σε ένα κείμενο που θα αποτελέσει την εναρκτήρια ομιλία των αθλητικών εκδηλώσεων, που διοργανώνει το σχολείο σας στο τέλος της σχολικής χρονιάς,  ως εκπρόσωπος του 15μελούς να αναπτύξετε την αντίφαση πως παρά τις ευεργετικές πλευρές του, ο αθλητισμός, συχνά συνδέεται με αρνητικά σύνδρομα που αφορούν στους ίδιους τους συμμετέχοντες στις αθλητικές διοργανώσεις. Ποια είναι τα αίτια κατά τη γνώμη σας αυτών των φαινομένων; Ποιες είναι οι επιπτώσεις σε όσους συμμετέχουν σε τέτοιες επιλογές;  Πώς θα μπορούσε να περιοριστεί το φαινόμενο αυτό; Να λάβετε υπόψη σας πως έχετε προσκεκλημένο στις εκδηλώσεις σας ένα σημαντικό αθλητή της περιοχής σας και οφείλετε να του αναφέρετε τις προσδοκίες σας ως μαθητές από αυτόν και τους συναθλητές του ( 500-600 λέξεις

(Μονάδες 40 )

(επιμέλεια – επιλογή: Μαρία Πασχούδη)

ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ:

Σιγά μην τους τα δώσω….

Και βέβαια, η διαφήμιση μας διδάσκει ηθική, αλλά από άλλους δρόμους και με άλλους τρόπους. Μας εθίζει στην ηθική της επιβολής, της νίκης, του κέρδους, της φιλαυτίας και της μισανθρωπίας. Τυπικότατο δείγμα, δύο εντελώς πρόσφατα διαφημιστικά τηλεδράματα τυχερού παιχνιδιού: Στη μια περίπτωση κάποια γιαγιά και στην άλλη ένα ζευγάρι κερδίζουν επιτέλους «τα εκατομμύρια των ονείρων τους», χάρη στην εύνοια της ξυστής τύχης. Ξαφνιασμένοι ακόμη (δηλαδή, όντας ακόμη εντός εαυτού), καταπιάνονται με τη διανομή των κερδών σε συγγενείς και φίλους: τόσα θα πάρει το ένα παιδί, τόσα το άλλο, τόσο τα εγγόνια, τόσα τ’ αδέρφια, να μη μείνει κανένας παραπονεμένος, να μη μείνει κανένας απρόσκλητος στην καλή την ώρα.

Γρήγορα όμως η επαφή των χεριών τους με τα σπαρταριστά πεντοχίλιαρα τούς καθιστά έξαλλους, αφού τους κλέβει τον αυθεντικό τους εαυτό, τους κλέβει, δηλαδή, τους συγγενείς και τους φίλους. Παραζαλισμένοι από την Κίρκη των χρημάτων, μεταμορφώνονται σταδιακά και τελικά διακόπτουν τη νοητή διανομή και λένε το μεγάλο όχι: «Σιγά μην τους τα δώσω…». Το χαιρέκακο γελάκι που συνοδεύει αυτή την απόφασή τους αποκαλύπτει ότι αισθάνονται απολύτως ικανοποιημένοι από την έγκαιρη ανάνηψή τους, χάρη στην οποία διασώθηκαν από την ανοησία της σπατάλης, από τη φρίκη της φιλίας, από το έγκλημα της γενναιοδωρίας – από τον κατά βάθος εαυτό τους εντέλει.

«Σιγά μην τους τα δώσω…». Έτσι απλά, απλούστατα, με πέντε λέξεις που η σημασία τους προτείνεται σαν φυσική, δίκαιη και αυτονόητη, καταπατούνται δεσμοί καρδιακοί, νοθεύεται το αίμα και καταλύονται οι σχέσεις που αυτό καθιερώνει. Υψώνονται λοιπόν τείχη γύρω από τον τυχερό, που θα τον χωρίσουν από το πλήθος των δικών του, από την ανάγκη τους, αλλά και από την αγάπη τους.

Το ολιγόλεπτο – δήθεν χαριτωμένο – διαφημιστικό σλόγκαν δεν πρωτοτυπεί, βέβαια, απλώς παραδίδει σε μορφή εύπεπτη μιαν ολόκληρη τεχνική βίου. Το εκπεμπόμενο ιδεολογικό μήνυμα δεν έχει τη δυνατότητα να αιφνιδιάσει ή να ξενίσει το ανθρώπινο περιβάλλον, το οποίο εμφανίζεται ήδη έτοιμο να το υποδεχθεί και να το ενστερνιστεί, χάρη και στην έντονη προεργασία που έχει υποστεί από τους πολιτικούς, τις συντεχνίες και τα είδωλα που ασταμάτητα παράγει και ακόρεστα καταναλώνει η γυάλινη οθόνη. Το μοντέλο της νέας εποχής – τις ενσαρκώσεις του οποίου τις βλέπουμε και τις ακούμε να κηρύσσουν τα νεοκυνικά διδάγματά τους από ποικίλα πόστα – δεν συγχωρεί την ευαισθησία, τη γενναιότητα και το δόσιμο, αλλά προτείνει σαν θεμελιακή προϋπόθεση της επιτυχίας τον έρωτα του εγώ και την εχθρότητα προς τους άλλους. Αλλά ποιες κοινωνίες, ποιες κοινότητες ανθρώπων μπορεί να συστήσει η «ωμοθυμία»;

(δημοσίευμα στον τύπο)

Ωμοθυμία= ασπλαχνία

Α. Να συνταχθεί η περίληψη του κειμένου σε 100 περίπου λέξεις

(25 μονάδες)

Β. 1.   α) Να ερμηνεύσετε τη χρήση της ερωτηματικής φράσης με την οποία κλείνει το κείμενο.

β) Να εντοπίσετε τον τρόπο πειθούς και τα μέσα πειθούς που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας στην τρίτη παράγραφο

(5 μονάδες)

  1. α) Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη της υπογραμμισμένης φράσης σε παθητική και δώσετε τη σημασία της καθεμίας.

β) Να δώσετε έναν τίτλο με σχόλιο και έναν με σχόλιο

(10 μονάδες)

  1. Να σχολιάσετε το απόσπασμα σε 80 -90 λέξεις: «η διαφήμιση μας διδάσκει ηθική, αλλά από άλλους δρόμους και με άλλους τρόπους. Μας εθίζει στην ηθική της επιβολής, της νίκης, του κέρδους, της φιλαυτίας και της μισανθρωπίας».

(10 μονάδες)

  1. Να ελέγξετε τη διαφήμιση που παραθέτει ο συντάκτης ως προς τη μορφή του μηνύματος και αξιολογήστε κατά πόσο τα επιχειρήματα και τεκμήρια που χρησιμοποιεί η διαφήμιση είναι ορθά και πειστικά.

(5 μονάδες)

  1. Να δώσετε ένα συνώνυμο για κάθε λέξη

φιλαυτίας, αυθεντικό, μεταμορφώνονται, ανάνηψη, ενστερνιστεί

(5 μονάδες)

Γ. Σε άρθρο σε εφημερίδα ευρείας κυκλοφορίας να αναπτύξετε τα αίτια της αποδυνάμωσης του κοινού απέναντι στα καταναλωτικά διαφημιστικά μηνύματα και της αλλοίωσης του νοήματος της ευτυχίας και να δώσετε προϋποθέσεις της γνήσιας ευτυχίας. (500 – 600 λέξεις)

(εππιμέλεια – επιλογή; Μαρία Πασχούδη)

Ανεργία: αίτια- αντιμετώπιση

ανεργία : αίτια – αντιμετώπιση : υποστηρικτικό υλικό

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο εκσυγχρονισμός και η αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας είχε ως αποτέλεσμα πολλοί παραδοσιακοί τομείς της βιομηχανίας να παρακμάσουν και ολόκληρες γεωγραφικές περιοχές να μετατραπούν σε «γκέτο» ανέργων.

Η αποβιομηχάνιση που πήρε δραματικές διαστάσεις την περασμένη δεκαετία χτύπησε –κατά σειρά προβληματικότητας –τους νομούς Ευβοίας, Αττικής, Καστοριάς, Αχαΐας, Βοιωτίας, Μαγνησίας,. Ακολουθούν οι:Φθιώτιδα, Κοζάνη, Κυκλάδες, και Κορινθία. Στους νομούς αυτούς τα ποσοστά ανεργίας κυμαίνονται από 10-40% και μάλιστα χωρίς να υπάρχει δυνατότητα απορρόφησης των ατόμων που χάνουν τη δουλειά τους σε άλλους κλάδους.

Οι πρώτοι που πλήττονται είναι οι εργάτες σε παραδοσιακές επιχειρήσεις με πολλά χρόνια στην ίδια δουλειά. Αυτοί κυριολεκτικά ωθούνται στην εξαθλίωση, αφού, όταν μένουν άνεργοι δεν μπορούν να επανενταχθούν στην αγορά εργασίας. Στις περιοχές αυτές αμβλύνεται η κοινωνική συνείδηση των εργαζομένων, δεν ενδιαφέρονται για τις ρυπογόνες βιομηχανίες και την ποιότητα του περιβάλλοντος και δεν συμμετέχουν στα συνδικάτα. Η δεύτερη μεγάλη κατηγορία που θίγεται είναι οι γυναίκες.

Ιδιαίτερα ευάλωτοι στις περιοχές αυτές είναι και οι νέοι που οδηγούνται σε πολύμορφο αποκλεισμό και τελικά νιώθουν ότι στερούνται το ίδιο το δικαίωμα στη ζωή. Καταρχήν, αποκλείονται από την αγορά εργασίας και αναγκάζονται να γίνουν εσωτερικοί μετανάστες, κάτι που αποτελεί τη δεύτερη μορφή αποκλεισμού.

Σε ακόμη πιο άσχημη θέση βρίσκονται οι νέοι που αναζητούν για πρώτη φορά δουλειά και αντιμετωπίζουν τα αδιέξοδα της τοπικής αγοράς. Πρόκειται ίσως για την οδυνηρότερη μορφή αποκλεισμού που υπονομεύει κάθε έννοια ίσων ευκαιριών, αφού ο νέος αποκλείεται πριν καν μετάσχει στην αγορά εργασίας. Η κατάσταση αυτή οδηγεί πολλούς σε κοινωνική και οικονομική περιθωριοποίηση, καθώς δεν έχουν δυνατότητες για διασκέδαση, πολιτισμό, αθλητισμό.

Η τελευταία θιγόμενη κατηγορία είναι οι μικροεπαγγελματίες που ασχολούνται με το μικροεμπόριο προϊόντων που είναι απαραίτητα για τις βιομηχανίες· ωθούνται στην ανέχεια και στην περιθωριοποίηση, όταν οι επιχειρήσεις κλείνουν.

Πριν αναζητήσουμε οποιεσδήποτε λύσεις θα πρέπει να προβληματιστούμε πάνω στο εξής: στο κατά πόσο δηλαδή οι πολιτικές εξουσίες μπορούν σε καθεστώτα ελεύθερης οικονομίας να αντιμετωπίσουν, με θεσμικά μέτρα, λύσεις πολιτικές, το πρόβλημα, από τη στιγμή που στο μεγαλύτερο βαθμό τους κανόνες λειτουργίας του οικονομικού παιχνιδιού καθορίζουν κάποιοι που βρίσκονται έξω από την εξουσία. Έτσι, μια μερίδα εργαζομένων και της διανόησης θεωρεί ότι δεν μπορεί να υπάρξει σίγουρη προοπτική, αν δεν αλλάξουν οι κοινωνικές δομές, το κοινωνικό σύστημα. Σε κάθε άλλη περίπτωση, υποστηρίζουν, δε θα έχουμε παρά λύσεις βραχυπρόθεσμες, χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα. Άλλοι χωρίς να αγγίζουν το πρόβλημα της κοινωνικής διάρθρωσης και της αντίστοιχης οικονομικής διαμόρφωσης, προτείνουν μέτρα βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

Έτσι, σαν άμεσο μέτρο, μέτρο πολιτικό, προτείνουν την κατάργηση της πολυθεσίας στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, τον περιορισμό των υπερωριών ή ακόμα και των ωρών εργασίας. Με αυτό τον τρόπο υποστηρίζουν, θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και μάλιστα χωρίς κοινωνικό κόστος για αυτούς που θα αποχωρήσουν, αφού οι περισσότεροι, συνταξιούχοι, απόστρατοι κλπ. δεν αντιμετωπίζουν κανένα οικονομικό πρόβλημα, δεν εργάζονται, δηλαδή για τη συμπλήρωση των αποδοχών τους. Σαν μεσοπρόθεσμη λύση προτείνεται ο προσανατολισμός, ιδιαίτερα της νεολαίας, προς τα χειρωνακτικά λεγόμενα επαγγέλματα. Σε αυτήν την κατεύθυνση το μάθημα του επαγγελματικού προσανατολισμού θα πρέπει να παίξει σημαντικό ρόλο, παράλληλα με την καλλιέργεια της ιδεολογίας ότι τα χειρωνακτικά επαγγέλματα δεν συνιστούν έλλειψη αξιοπρέπειας και γοήτρου.  Για μια μακροπρόθεσμη οπτική, υπάρχει σύγκλιση στη λύση ότι απαιτείται αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμός της παραγωγής, έτσι που αυτή να γίνει ανταγωνιστική, με πρώτο στόχο την κάλυψη της εσωτερικής αγοράς και την αντιμετώπιση του πολυεθνικού κεφαλαίου και με απώτερο σκοπό την αύξηση των εξαγωγών, για να αντισταθμίσουμε τις εισαγωγές, που δεν θα είμαστε σε θέση να πράττουμε.

 

Α. Να συντάξετε την περίληψη του κειμένου σε 80 -90 λέξεις

Β. 1. Δώστε έναν τίτλο με σχόλιο και έναν τίτλο χωρίς σχόλιο στο κείμενο

  1. Να αναλύσετε τη δομή της τελευταίας παραγράφου (δομικά μέρη -τρόπο ανάπτυξης)
  2. Να δώσετε τρεις φράσεις μεταφορικής λειτουργίας της γλώσσας και δύο κυριολεκτικής και να εξηγήσετε τη λειτουργία τους
  3. Να σχολιάσετε από άποψη περιεχομένου τη φράση:

«Να προβληματιστούμε κατά πόσο οι πολιτικές εξουσίες μπορούν σε καθεστώτα ελεύθερης οικονομίας να αντιμετωπίσουν, με θεσμικά μέτρα, λύσεις πολιτικές, το πρόβλημα, από τη στιγμή που στο μεγαλύτερο βαθμό τους κανόνες λειτουργίας του οικονομικού παιχνιδιού καθορίζουν κάποιοι που βρίσκονται έξω από την εξουσία».

  1. Να δώσετε ένα αντώνυμο για κάθε λέξη:

ακούσια, λανθάνουσα, φυγοπονία, διευρύνεται, κατάργηση

 

 

Γ. Η στρατιά των ανέργων αυξάνεται και εξαρτάται απόλυτα από την κοινωνική υποστήριξη και τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων. Πώς αντιλαμβάνεστε αυτή την υποστήριξη και με ποιους τρόπους συγκεκριμένους θα καταστεί αποτελεσματική για όσους κινδυνεύουν από την ανεργία, λαμβάνοντας υπόψη σας όλο το εύρος των πληττομένων κοινωνικών ομάδων και όλους τους δυνατούς φορείς αρωγής. Άρθρο σε εφημερίδα ευρείας κυκλοφορίας  ως νέος και μελλοντικός εργαζόμενος(500 -600λέξεις).